บ้านสวย เมืองสุข ชุมชนปลอดขยะ และหมู่บ้านอยู่เย็น เป็นสุข บ.ต๊ำพระแล

447

..”บ้านสวย เมืองสุข ชุมชนปลอดขยะ และหมู่บ้านอยู่เย็น เป็นสุข บ.ต๊ำพระแล…หมู่ที่ 11 ต.บ้านต๊ำ อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา….

พ.ศ. 2436 ..ชาวบ้านได้อพยพเข้ามาอยู่ใหม่เพราะเห็นว่าเป็นทำเลดี มีลำน้ำสายหลักอุดมสมบูรณ์ตลอดปี  มีพื้นที่กว้างขวางสามารถขยายความเจริญได้มาก  มีทรัพยากรทำกินโดยไม่รู้จักหมด  ผู้นำชุมชนคนแรกย้ายมาจาก จังหวัดลำปาง ชื่อ ขุนต๊ำ ประชากรส่วนใหญ่มาจากลำปางหลวง มาจากพื้นที่จังหวัดแพร่

ที่มาของชื่อหมู่บ้านต๊ำพระแลคนสมัยก่อนเล่าความเดิมอยู่ว่า มีพระพุทธรูปที่วัดภายในหมู่บ้านมีลักษณะสวยงามมาก  มีพระจักษุที่เหมือนแลดูผู้ที่เข้ามาทำบุญ  ชาวบ้านจึงตั้งชื่อหมู่บ้านต๊ำพระแล  โดยมีนายพรมแสนเป็นผู้นำในการจัดตั้งหมู่บ้านโดยวัดต๊ำพระแลสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2405

เหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ของชุมชนต๊ำพระแล เมื่อพ.ศ.2525 วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2525 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และเสด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ  พร้อมด้วยเสด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามกุฎราชกุมารีเสด็จทอดพระเนตร ฝายทดน้ำแม่น้ำแม่ต๊ำ  จากนั้นทรงเยี่ยมราษฎร ณ บริเวณสนามหน้าโรงเรียนบ้านต๊ำพระแล อำเภอเมืองพะเยา

..ปลาที่ว่ายทวนกระแสน้ำ คือ ปลาที่ไม่มีวันตาย”..นี่คือ..ความโดดเด่นและจุดแข็งของชุมชนบ้านต๊ำพระแล หมู่ 11 ต.บ้านต๊ำ อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา…

ภายใต้การนำการพัฒนาของคณะกรรมการหมู่บ้าน  ที่ทุกคนเสียสละ  อุทิศตนทำงานเพื่อชุมชนอย่างแท้จริง  มีความพร้อมทุกขณะที่จะร่วมกันวิเคราะห์  ค้นหาสาเหตุแห่งปัญหา  และร่วมฟันฝ่าอุปสรรคร่วมกัน  ที่จะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาของชุมชนอย่างแท้จริง  พวกเราทำเพื่อลูกหลานของชุมชนบ้านต๊ำพระแล…

การทำงานพัฒนาที่มีศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน  ตั้งมั่นอยู่ที่ “สถาบันพระมหากษัตริย์” เจริญรอยตามเบื้องพระยุลบาททุกย่างก้าว  น้อมนำเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันของทึกครัวเรือน  จนเกิดเป็นมรรค  เป็นผล  สร้างผลงานที่โดดเด่นในหลาย ๆ ด้าน  และที่เห็นผลเป็นรูปธรรม คือ ความอยู่เย็น เป็นสุขของคนต๊ำพระแล….(ชาวบ้าน เด็กยิ้ม หัวเราะ!!)

ปัญหาเกิด  ชุมชนต้องร่วมกันแก้…..พวกเราเป็นผู้นำชุมชน คณะกรรมการหมู่บ้านและผู้นำกลุ่มต่าง ๆ  จะไม่รอให้ปัญหาเกิดแล้วตามแก้  แต่..พวกเราจะร่วมกันเพื่อป้องกันที่จะไม่ให้ปัญหาเกิด แล้วตามไปแก้  นี่ไม่ใช้การทำงานของพวกเรา…แต่ถ้า..ปัญหาใดที่เกิดขึ้นมาแล้ว  พวกเราก็จะยึดหลักของการมีส่วนร่วมของทุกคนในชุมชน  หลักการพัฒนาของต๊ำพระแลก็คือ..ชุมชนต้องหาทางแก้ไขปัญหาก่อนเป็นอันดับแรก  ก่อนที่จะถึงมือของหน่วยงานภาครัฐที่จะเข้ามาส่งเสริม สนับสนุน…เรายึดหลักศาสนาพุทธที่ว่า “อัตตาหิ  อัตโนนาโถ”..ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน….ดังเช่นตัวอย่างของการป้องกันและแก้ไขปัญาน้ำอุปโภค บริโภคของชาวบ้านที่นี่…

“ป่าต้นน้ำ  คือเส้นเลือดใหญ่ “ของชุมชนต๊ำพระแล….หากชุมชนของเราขาดน้ำ ซึ่งเป็นหัวใจหลักของการดำรงชีวิตของคนในชุมชนแล้ว   การพัฒนาทุกๆ ด้านก็จะไม่สามารถพัฒนาได้..ดังนั้น…หัวใจของทุกคนที่นี่จะตระหนักว่า..”ป่าชุมชน และป่าต้นน้ำ เป็นทรัพยากรอันล้ำค่า  ที่ทำคนในชุมชนจะต้องหวงแหนและรักษาเยี่ยงชีวิตของตนเอง..

สร้างมูลค่าจากเศษขยะเหลือใช้เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่สำคัญของชมชนได้ตระหนักถึงปัญหาอันใหญ่หลวงนี้  ชุมชนจึงได้ยกปัญหาเรื่องขยะเป็นปัญหาที่จะต้องร่วมกันแก้ไข  และพวกเรายังทำได้ดียิ่ง  จนเกิดความภาคภูมิใจในโล่รางวัล “ชุมชนปลอดขยะ” หรือ รางวัล Zero Wast ที่ชุมชนได้รับ  รางวัลนี้ เป็นเครื่องมือที่บ่งบอกว่า พวกเราทำกันจริง  เป็นเครื่องหมายแห่งการบริหารจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ  และบริหารจัดการโดยชุมชนอย่างแท้จริง  และขอรับประกันได้เลยว่า  พวกเรา..มีการบริหารจัดการขยะโดยชุมชน และเป็นการพัฒนาที่ยั่งยืนอีกด้วย..

…ณ วันนี้…ชุมชนต๊ำพระแล เป็นดาวเด่นดวงใหม่ที่กำลังเฉิดฉายแสงประกายแห่งความเข้มแข็ง  ในการยืนหยัดการพัฒนาโดยชุมชนอย่างยั่งยืน  ภายใต้การทำงานโดยยึดหลักของการมีส่วนร่วมของคนทุกนในชุมชน  พวกเรารักและหวงแหนทุนในชุมชนของเรา  และจะรักษาทุนความดีเหล่านี้ไว้เยี่ยงชีวิต และชุมชนของเราพร้อมที่จะเป็นต้นแบบ และขยายผลแห่งความดีนี้ไปสู่ชุมชนอื่น ๆ ที่เดินเข้ามาสู่หมู่บ้านของเราเพื่อเรียนรู้ต่อไป..