“ประวัติท่าเรือโบราณบ้านทุ่งกิ่ว พะเยา” ตั้งอยู่ ณ บ้านทุ่งกิ่ว หมู่ 10 ต.บ้านตุ่น อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา เรือโบราณลำนี้มีอายุมากกว่า 80 ปีแล้ว โดยมีพ่อหลวย ขาวแสง และพ่อมูล เครือสาร ซึ่งเป็นชาวบ้านสันกว๊าน หมู่ที่ 8 (ปัจจุบันทั้ง 2 ท่านได้เสียชีวิตไปแล้ว) เป็นผู้สร้างเรือโบราณลำนี้ขึ้น มา

โดยตัวเรือโบราณทำมาจากไม้สักเคียน มีความยาว 8 วา ในอดีตใช้เรือโบราณลำนี้เพื่อการขนส่งผู้คนและสินค้าพื้นบ้านนำข้ามฝั่งจากชุมชนหล่ายกว๊านพะเยาไปยังตัวเมืองพะเยา และซื้อของกินของใช้ในเมืองพะเยากลับมาในชุมชนหล่ายกว๊าน ในเดือนใดที่มีข้างขึ้น 15 ค่ำ และข้างแรม 15 ค่ำ จะต้องมีการบวงสรวงบูชาแม่ย่านางเรือโบราณลำนี้ โดยเครื่องเซ่นไหว้ จะประกอบด้วย ข้าวดำและข้าวแดงในการบูชา ถ้าเดือนใดไม่มีการบูชาเรือลำนี้ เรือก็จะลอยออกจากฝั่งไปปักหัวเรือเองลงกลางกว๊านพะเยา ถ้ามีการบูชาแล้วเรือก็จะโน้มตัวเรือเองลงมา แล้วลอยกลับเข้ามายังฝั่งท่าเรือดังเดิม ปัจจุบันเรือโบราณลำนี้ ถูกเก็บรักษาบนฝั่งท่าเรือบ้านทุ่งกิ่วในรูปอนุสาวรีย์เรือโบราณกลางแจ้งมีหลังคาทรงเกล็ดปลาคลุมไว้ ชาวบ้านยังคงใช้เรือประมงลำอื่นแจวหาปลา ปู กุ้ง หอย ฝักบัว ดำรงวิถีชีวิตแบบบรรพชน จะหาต้นไม้ที่มีขนาดใหญ่มาขุดทำเรือเหมือนเช่นเรือโบราณลำนี้ ไม่มีอีกแล้ว

………

ภาพ/เรื่อง อ.สวัสดิ์ ธีรานุสรณ์