หุ่นสาย..สล่าหนานแถม ศิลปินเมืองพะเยา

412

การแสดงหุ่น ถือเป็นศิลปวัฒนธรรม และการละเล่นแขนงหนึ่งที่เกือบทุกชาติในประเทศทั่วโลกที่มีการละเล่นหุ่นลักษณะชนิดแตกต่างกันไปตามความนิยม ประเพณีวัฒนธรรมของแต่ละชาติ ซึ่งมีวิธีการประกอบเครื่องกลไกให้ตัวหุ่นเคลื่อนไหวไปมา และมีการสันนิษฐานว่าการเล่นหุ่นชนิดต่างๆ ในซีกโลกตะวันตกและตะวันออกนั้น เกิดขึ้นในระยะเวลาใกล้เคียงกัน

ซึ่งการเล่นหุ่น ถือเป็นจุดเริ่มแรกของศิลปวัฒนธรรมของสาขาอื่นๆ สันนิษฐานว่าการเล่นหุ่นเกิดขึ้นทางประเทศตะวันออก แล้วแพร่หลายสู่ประเทศทางตะวันตก จึงมีนิทานและตำนานเล่าสืบทอดกันมาว่า ประเทศจีน เป็นประเทศแรกๆ ที่มีการเล่นหุ่น แล้วจึงแพร่หลายไปสู่ประเทศต่างๆ ในแถบเอเชีย ต่อมาประเทศแถบยุโรปจึงได้รับการถ่ายทอดศิลปะการเล่นหุ่น

“หุ่นสายหนานแถม” เริ่มจากตนเองอ่านหนังสือการ์ตูนเรื่องห้องหุ่น ก็เกิดการฝังใจตั้งแต่สมัยเด็กๆ ช่วงเรียนชั้นประถมศึกษา ป.3-ป.4 และมาเริ่มทำหุ่นจริงจังในปี 2554 ลองผิดลองถูกมาเกือบปี จนกระทั่งต้องมาศึกษาหุ่นจากต่างประเทศ ว่าวิธีเคลื่อนไหวหุ่นทำอย่างไร จากนั้นก็นำมาพลิกแพลงประดิษฐ์หุ่นสายของตัวเอง นำไม้มาแกะสลัก ประกอบรูปร่างให้เป็นตัวคนตามที่ต้องการ โดยใช้ไม้เป็นสลักเชื่อมต่อ จากนั้นก็ใช้เชือกเส้นเล็กๆ ร้อย เวลาชักหรือเชิดหุ่นให้มีความพลิ้วไหวเป็นธรรมชาติ ถ่ายทอดอากัปกิริยาได้เหมือนคน เวลาชมการแสดงแล้วมีความสุข

นอกจากนี้ หากเคยมาเดินเที่ยวถนนคนเดิน หรืองานสำคัญๆ ของจังหวัดพะเยา คงพอจำกันได้กับภาพที่เห็น “สล่าหนานแถม” กำลังเชิดหุ่นสายสร้างรอยยิ้ม สร้างเสียงหัวเราะให้กับผู้คนที่เดินผ่านไปผ่านมา และหลายๆ คนอาจต้องหยุดดูการแสดงจนกว่าจะจบ นอกจาก “สล่าหนานแถม” จะเป็นผู้ที่มีความคิดสร้างสรรค์สร้างหุ่นสายแล้ว ท่านยังเป็นจิตรกร ประติมากร หรืออาจจะเรียกท่านว่าเป็นศิลปินก็ได้ เพราะท่านเคยฝากฝีมือการสร้างสรรค์ไว้ในวัดหลายแห่งของจังหวัดพะเยา

งานเทศกาลหุ่นโลกกรุงเทพฯ 2014 “Harmony World Puppet Carnival in Bangkok, Thailand 2014” ซึ่งประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดขึ้นระหว่างวันที่ 1-10 พ.ย.57 ตัวแทนจังหวัดพะเยา โดยมีนาม “สล่าหนานแถม” วัย 67 ปี ปราชญ์ท้องถิ่นหุ่นสาย และเจ้าของคณะหุ่นสายหนานแถม จาก ต.แม่ต๋ำ อ.เมือง จ.พะเยา ที่นำหุ่นสายหนานแถมมาร่วมแสดงในเทศกาลหุ่นโลกกรุงเทพฯ 2014 ซึ่งเป็นหุ่นสายหนึ่งเดียวของ จ.พะเยา และของภาคเหนือ บอกว่า รู้สึกภูมิใจและตื่นเต้น เพราะไม่คาดคิดว่าคณะหุ่นสายเล็กๆ พื้นบ้านจะมีโอกาสถูกเชิญให้มาร่วมงานระดับเวทีโลก..