เล่าขานงานจาวบ้าน-ชุมชนต้นน้ำบ้านห้วยหม้อ

371

ขอพาท่านไปรู้จักและเยี่ยมชุมชนบ้านห้วยหม้อ หมู่ 5 ต.บ้านตุ่น ือ.เมืองพะเยา จ.พะเยา ตั้งอยู่ที่พิกัด GPS ที่ N 19.14301 E 99.81381

ชุมชนบ้านห้วยหม้อ มีพื้นที่ติดกับแนวเขตของแนวป่าอุทยานดอยหลวง ซึ่งเป็นเขตพื้นที่ป่าที่อดมสมบูรณ์กว่า 20,000 ไร่ ชุมชนนี้มีความสำคัญยิ่ง เพราะเป็นพื้นที่ต้นน้ำ ลำธารต่าง ๆ ที่จะไหลไปรวมกันเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่ คือ “กว๊านพะเยา” นั่นเอง

หากชาวบ้านที่ชุมชนห้วยหม้อ ไม่ให้ความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ และท้องถิ่นแล้ว ปัญหาการบุกรุกพพื้นที่ป่าต้นน้ำ เพื่อทำมาหากิน ก็จะเป็นปัญหา และอุปสรรคใหญ่หลวง ต่อการปกป้องผืนป่าน้ำน้ำยิ่ง..

ดังเช่นวันนี้..ที่นี่..โครงการปลูกป่าและสร้างฝายชลิน้ำ 66 พรรษา 66 ฝาย 6,600 ต้น เฉลิมพระเกียรสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร เนื่องในโอกาสมหามงคลพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2561 ณ ม่อนสูง หมู่ 5 ต.บ้านตุ่น อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา วันอาทิตย์ที่ 17 มิถุนายน 2561 ประชาชนเข้าร่วม จาก 11 หมู่บ้าน 150 คน

พื้นที่เขตตำบลบ้านตุ่น มีแนวเขตติดต่อกับเทือกเขาดอยหลวงเป็นแนวยาวหลายตำบล ซึ่งชุมชนหมู่บ้านที่ติดกับแนวทุทยานดอยหลวง ได้ให้ความร่วมมือกับหน่วยงาน องค์กรที่เกี่ยวข้องในการร่วมเป็นกลไกในการป้องกัน และอนุรักษ์ป่าต้นน้ำแห่งนี้ อีกทั้งการดูแลควบคุมมิให้ราษฎร์เพาะปลูก และใช่้สารเคมีในเขตพื้นที่เกษตรต้นน้ำแห่งนี้ เพราะต้นน้ำแห่งนี้จะไหลรวมกันลงไปในกว๊านพะเยานั่นเอง..

ในชุมชนมีปราชญ์ชาวบ้านด้านสมุนไพร โดยได้มีการสะสมยาสมุนไพรจากป่า นำมาปรุงเป็นตัวยาสมุนพร และยังจัดตั้งเป็นแหล่งเรียนรู้ สืบทอดภูมิปัญญาด้านสมุนไพรอีกด้วย..

ปราชญ์สมุนไพรวัย 84 เปิดตำราโบราณปรุงยาสมุนไพรก่อนที่จะสูญหายไปตามกาลเวลา และขาดการถ่ายทอดสู่รุ่นปัจจุบัน..

ลุงอ้าย ทองชัย เกิดเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2477 ปัจจุบันอายุ 84 ปี อาศัยอยู่ที่บ้านห้วยหม้อ เลขที่ 39 หมู่ 5 ต.บ้านตุ่น อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา ปราชญ์ล้านนาวัย 84 ปี จัดตั้งศูนย์เรียนรู้ด้ายยาสมุนไพร ถ่ายทอดวิชาแพทย์แผนไทย ตำราสมุนไพรพื้นบ้าน จากใบลานและกระดาษสาโบราณที่ได้รับมรดกตกทอดจากบรรพบุรุษถึง 3 ชั่วอายุคน ให้กับผู้สนใมจ ได้สืบทอด เกรงว่าในอนาคตจะสูญหายไปกับกาลเวลา

ลุงอ้าย..ได้นำตำราใบลานและกระดาษสาที่บันทึกเป็นตำราสมุนไพรพื้นบ้าน ที่ได้รับมรดกตกทอดจากบรรพบุรุษมาแล้วถึง 3 รุ่น ออกมาถ่ายทอดความรู้ให้กับคนทั่วไปได้เข้าไปเรียนรู้ เพื่อให้ช่วยกันสืบสานภูมิปัญญาไม่ให้สูญหายไป รวมทั้งเพิ่มพูนทักษะให้กับหมอพื้นบ้าน..

ขอให้ชุมชนบ้านห้วยหม้อ จงรักษาคุณความดีในการอนุรักษ์พื้นที่ป่าต้นน้ำแห่งนี้ เป็นตัวแทนของคนจังหวัดพะเยา ในการป้องกันและอนุรักษ์ป่าชุมชนแห่งให้ให้อุดมสมบูรณ์ ไว้ให้ลูกหลาน และคนจังหวัดพะเยาในพื้นที่ด้านล่างต่อไป..ขอขอบคุณ…